Είναι τα φίδια Hognose δηλητηριώδη;

Για ποια φίδια hognose μιλάμε;

Για τους σκοπούς αυτής της συζήτησης, τα «φίδια hognose» περιλαμβάνουν τα Heterodon στη Βόρεια Αμερική, τα Lystrophis στη Νότια Αμερική και τα Leioheterodon στη Μαδαγασκάρη. Δεν περιλαμβάνουν τα Porthidium (hognose pitvipers) στη Λατινική Αμερική ή οποιοδήποτε άλλο οχιά ή ελαπίδιο.

Τα τρία γένη των φιδιών hognose είναι όλα μέλη της οικογένειας Colubridae, του ταξινομικού συρταριού σκουπιδιών των «τυπικών» φιδιών, ό,τι κι αν σημαίνει αυτό. Με μερικές αξιοσημείωτες εξαιρέσεις, τα colubrids είναι ακίνδυνα για τον άνθρωπο. Αν και ένας εκπληκτικός αριθμός από αυτά έχουν οπίσθια δόντια, μόνο μια χούφτα έχουν οποιαδήποτε ιατρική σημασία για τους ανθρώπους.

Ποιο είναι το πρόβλημα;

Η συζήτηση στα διαδικτυακά φόρουμ για ερπετά σχετικά με το αν τα φίδια hognose πρέπει να θεωρούνται δηλητηριώδη είναι εκπληκτικά συχνή. Αρκετό μέρος της συζήτησης φαίνεται να πηγάζει από την ανάγκη μεταξύ των ενθουσιωδών ερπετών να καθησυχάσουν το ευρύ κοινό (και μερικές φορές και ο ένας τον άλλον) ότι τα φίδια hognose δεν αποτελούν απειλή για τον άνθρωπο, κάτι που είναι σωστό. Υπάρχει μια ευρεία ανησυχία - και όχι χωρίς δικαιολογία - ότι εάν τα φίδια hognose χαρακτηρίζονται ως «δηλητηριώδη», οι άνθρωποι μπορεί να είναι πιο πιθανό να τα σκοτώσουν και οι νομοθέτες μπορεί να είναι πιο πιθανό να επιβάλουν περιορισμούς στην κατοχή τους. Και τα δύο αυτά πράγματα, δυστυχώς, είναι πιθανώς αληθινά. (Τουλάχιστον μία πολιτεία των ΗΠΑ απαγορεύει την κατοχή Heterodon , έχοντας αποτύχει να κάνει μια έξυπνη διάκριση μεταξύ «δηλητηριώδους» και «επικίνδυνου».) Έτσι, για να αποθαρρύνει τέτοιου είδους παράλογες υπερβολικές αντιδράσεις, η κοινότητα των ερπετών είναι πρόθυμη να καταστήσει σαφές - σωστά - ότι τα φίδια hognose είναι ακίνδυνα.

Αυτή η ένθερμη επιθυμία να απεικονιστούν αυτά τα αξιολάτρευτα, καλοπροαίρετα φίδια με τον καλύτερο δυνατό τρόπο οδηγεί σε κάποια παιχνίδια λέξεων και νοητική γυμναστική, καθώς και σε κάποιες πεποιθήσεις που απλά δεν συνδέονται με την πραγματικότητα. Για παράδειγμα, οι υποστηρικτές της αλλεργικής αντίδρασης χαρακτηρίζουν συνεχώς τα συμπτώματα που σχετίζονται με τα δαγκώματα φιδιών hognose ως «αλλεργικές αντιδράσεις», επιμένοντας ότι το δηλητήριο δεν μπορεί να είναι η αιτία. Αυτή η λογική είναι ανάποδη, για μερικούς λόγους. Πρώτον, η γνήσια αλλεργία είναι μια ανοσολογική απόκριση και μπορεί να είναι πολύ πιο επικίνδυνη (όχι λιγότερο!) από τις επιπτώσεις ενός σχετικά ασθενούς δηλητηρίου. Θα προτιμούσα πολύ περισσότερο να υπομείνω τις σχετικά ήπιες επιπτώσεις ενός ήπιου δηλητηρίου παρά να έχω αλλεργική αντίδραση σε αυτό. Δεύτερον, οι πραγματικές αλλεργικές αντιδράσεις σε δαγκώματα από φίδια με πίσω δόντια είναι σχεδόν ανήκουστες.

Ένα άλλο συνηθισμένο παιχνίδι λέξεων περιστρέφεται γύρω από την επιμονή να αποκαλούμε αυτό που παράγουν τα φίδια hognose «τροποποιημένο σάλιο» αντί για δηλητήριο, σαν να είναι αυτή μια ουσιαστική διάκριση. Δεν είναι, και είναι ανόητο. Εξελικτικά μιλώντας, όλο το δηλητήριο είναι τροποποιημένο σάλιο, και το πράγμα που απελευθερώνουν τα φίδια hognose μέσω των δοντιών τους δεν είναι συνηθισμένο σάλιο. Αυτό είναι το ίδιο είδος τεταμένης γλωσσολογίας που οδηγεί τους κατασκευαστές του φαρμάκου για τον διαβήτη Byetta (εξενατίδη) να επιμένουν ότι το πεπτίδιο προέρχεται από το σάλιο των τεράτων gila, και όχι από το δηλητήριο . Προφανώς, η λέξη «δηλητήριο» ακούγεται πολύ τρομακτική για να συσχετιστεί με οτιδήποτε μπορεί να θέλουμε, είτε πρόκειται για φάρμακο είτε για κατοικίδιο.

Όλα αυτά, ωστόσο, είναι σε μεγάλο βαθμό θέμα διαχείρισης της αντίληψης — του να ισχυριζόμαστε αυτό που θα θέλαμε να ήταν αλήθεια, ανεξάρτητα από το αν είναι στην πραγματικότητα αληθινό. Υποστηρίζω ότι η καλύτερη απάντηση είναι να εκπαιδεύσουμε τους ανθρώπους και όχι να διαδώσουμε παραπληροφόρηση.

Τι σημαίνει να είσαι «Δηλητηριώδης»;

Χωρίς να μπούμε σε όλη τη συζήτηση για το δηλητηριώδες -έναντι- δηλητηριώδους ουσίας , οι περισσότεροι ορισμοί του δηλητηριώδους είναι αρκετά συνεπείς:

• «(ενός ζώου, ειδικά ενός φιδιού) που εκκρίνει δηλητήριο· ικανό να εγχύσει δηλητήριο μέσω δαγκώματος ή κεντρίσματος» — oxforddictionaries.com
• «(ζώου) που έχει αδένα ή αδένες για την έκκριση δηλητηρίου· ικανός να προκαλέσει δηλητηριασμένο δάγκωμα, κεντρί ή πληγή» — dictionary.com
• «παράγουν δηλητήριο σε έναν εξειδικευμένο αδένα και είναι ικανά να προκαλέσουν τραυματισμό ή θάνατο» — merriam-webster.com

Το βιβλίο «Δηλητηριώδη Ερπετά και οι Τοξίνες τους» ορίζει το δηλητήριο ως «Έκκριση που παράγεται σε εξειδικευμένα κύτταρα ενός ζώου, μεταφέρεται σε ένα ζώο-στόχο μέσω της πρόκλησης ενός τραύματος και διαταράσσει τις ενδοφυσιολογικές ή βιοχημικές διεργασίες στο ζώο-δέκτη για να διευκολύνει τη σίτιση, την άμυνα ή τον ανταγωνισμό από/προς το ζώο που το παράγει».

Υπάρχει ένας σημαντικός παράγοντας που δεν αποτελεί μέρος του ορισμού των δηλητηριωδών : το αν είναι επικίνδυνα για τον άνθρωπο. Αυτό δεν έχει καμία απολύτως σχέση με το αν ένα ζώο είναι, στην πραγματικότητα, δηλητηριώδες. Τα περισσότερα φίδια που είναι δηλητηριώδη, από φυσιολογικής άποψης, δεν είναι ιατρικά σημαντικά για τον άνθρωπο, και αυτό ισχύει για όλα εκτός από μια χούφτα δηλητηριώδη κολουβρίδια.

Έτσι, όσον αφορά το αν τα φίδια hognose πρέπει να «θεωρούνται» δηλητηριώδη, δεν είναι θέμα γνώμης ή συναίνεσης. Είναι γεγονός της φυσιολογίας τους. Έχουν εξειδικευμένους αδένες, γνωστούς ως αδένες Duvernoy, ξεχωριστούς και διακριτούς από τους συνηθισμένους σιελογόνους αδένες τους, που παράγουν δηλητήριο. Οι αδένες Duvernoy διαφέρουν από τους αδένες δηλητηρίου των οχιών και των ελαπίδων στο ότι είναι μικρότεροι, συνήθως δεν έχουν κεντρικό αυλό και δεν έχουν καλά ανεπτυγμένους μύες για να αποβάλλουν το δηλητήριο υπό πίεση, αλλά παρόλα αυτά είναι ένας από τους διάφορους τύπους αδένων δηλητηρίου που έχουν τα φίδια. Και ενώ το δηλητήριό τους δεν είναι εξαιρετικά τοξικό για τους ανθρώπους, τα φίδια hognose είναι απολύτως ικανά να προκαλέσουν τσιμπήματα που γίνονται συμπτωματικά - αν και όχι ιατρικά σημαντικά - στους ανθρώπους.

Τα φίδια Hognose έχουν μικρά, ελαφρώς αυλακωτά δόντια που βρίσκονται περίπου κάτω από τα μάτια τους, κατά μήκος των οποίων απελευθερώνεται το δηλητήριο. Τα δόντια δεν είναι κούφια, επομένως το δηλητήριο ρέει κατά μήκος τους, αντί να περνάει μέσα από αυτά. Επειδή τα δόντια τους είναι μικρά και όχι ακριβώς μπροστά από το στόμα τους, υπάρχει η επίμονη πεποίθηση ότι πρέπει να μασήσουν για να μπορέσουν να πιάσουν αυτό που δαγκώνουν. Αυτό δεν είναι ακριβώς αλήθεια. Τα στόματα των φιδιών ανοίγουν εκπληκτικά διάπλατα και γενικά δεν έχουν πρόβλημα να βάλουν τα δόντια τους σε ένα θήραμα ή σε ένα δάχτυλο. Ωστόσο, αυτό που ισχύει γενικά είναι ότι, χωρίς καλά ανεπτυγμένους μύες για να αποβάλλουν το δηλητήριο υπό πίεση, χρειάζεται λίγος χρόνος και μάσημα για να απελευθερωθεί μια αξιοπρεπής δόση δηλητηρίου. Για αυτόν τον λόγο, με τα περισσότερα φίδια με πίσω δόντια, ένα γρήγορο δάγκωμα είναι ένα ξηρό δάγκωμα.

Δηλητηριώδες εναντίον Επικίνδυνου

Για τους σκοπούς αυτής της συζήτησης, οι όροι «επικίνδυνο» και «ιατρικά σημαντικό» σημαίνουν απειλή για τη ζωή ή το άκρο . Έτσι, τα δαγκώματα μπορεί να είναι «συμπτωματικά» χωρίς απαραίτητα να είναι «επικίνδυνα».

Οι κυνόδοντες των φιδιών Hognose είναι μικροσκοπικοί, δεν παράγουν πολύ δηλητήριο και τα δαγκώματά τους συνήθως δεν προκαλούν σημαντικά συμπτώματα στους ανθρώπους , αν και περιστασιακά το κάνουν. Έτσι, ενώ τα φίδια hognose είναι πράγματι δηλητηριώδη και μπορούν να προκαλέσουν συμπτωματικά δαγκώματα, δεν είναι επικίνδυνα .

Το Σημείο

Η σημαντική διάκριση είναι μεταξύ επικίνδυνων και ακίνδυνων , όχι μεταξύ δηλητηριωδών και μη δηλητηριωδών . Έτσι, ενώ τα φίδια hognose είναι δηλητηριώδη, είναι ακόμα ακίνδυνα.

Περαιτέρω ανάγνωση

1. Un cas d'envenimation humaine par un colubridé de compagnie, un Heterodon nasicus (Μια περίπτωση ανθρώπινης δηλητηρίασης από ένα συντροφικό κατοικίδιο, ένα Heterodon nasicus) Γαλλικά | Αγγλικά (με μετάφραση Google)
2. Δηλητηριώδη Δαγκώματα από Μη Δηλητηριώδη Φίδια: Μια Κριτική Ανάλυση του Κινδύνου και της Διαχείρισης των Δαγκωμάτων Φιδιών Colubrid
3. Βασικά στοιχεία για τους κυνόδοντες των φιδιών στο απαράμιλλο ιστολόγιο του Andrew Durso "Η ζωή είναι σύντομη, αλλά τα φίδια είναι μακριά"
4. Πρώτη αναφερόμενη περίπτωση θρομβοπενίας από δηλητηρίαση από Heterodon nasicus
5. Δηλητηριώδη Ερπετά και οι Τοξίνες τους: Εξέλιξη, Παθοφυσιολογία και Βιοανακάλυψη
6. Φυσική Ιστορία του Δυτικού Χοιρινού Φιδιού (Heterodon nasicus) με Σημειώσεις για την Ενδοδηλητηρίαση
7. Επιδράσεις των εκκρίσεων του αδένα Duvernoy από το ανατολικό φίδι hognose, Heterodon platirhinos, στους λείους μυς και τη νευρομυϊκή σύναψη
8. Δηλητηριασμός από το δάγκωμα του Heterodon nasicus (Serpentes: Colubridae)
9. Δηλητηριώδη τσιμπήματα από μη δηλητηριώδη φίδια: μια σχολιασμένη βιβλιογραφία για την δηλητηρίαση από κολουβρίδια
10. Προκλητό δάγκωμα από φίδι hognose (Γερμανικά, με φωτογραφίες)